Skip to main content Skip to search
23 Apr 2014
8 min 30 sec
Rating
0
No votes yet
Video Overview

A Gyalsumdo man describes how his family lost all of their property to debt collectors, the many hardships he endured, and finally regaining his land.

Transcript search
0 of 0
  • SAB
    apa ama
    बा आमा
    Parents
  • SAB
    ɲi ʈuku ɲi maŋpu kʲeʃuŋ
    हामी वच्चा त धेरै जन्म्यौं।
    Many of us were born.
  • SAB
    ʈuku tʃuni kʲeʃuŋ
    बाह्रओटा वच्चा जन्म्यौं।
    A total of twelve children were born.
  • SAB
    akhirla dahraŋ ʃi
    आखिरमा सवै मरे।
    All of them died in the end.
  • SAB
    bhu ʃum naŋla ŋa tʃik raŋ tʃik ɬaʃuŋ
    तीन जना छोरा मध्य म एकजना मात्रै रहेँ।
    Among the three sons, only I survived.
  • SAB
    ŋa tʃiko tʃi ɲeʃuŋ
    म एक जना पनि के भनौं भने
    What I have to say about me is,
  • SAB
    tʃoŋ maŋbu ghjaptilə
    व्यापार धेरै गरेर
    investing much in business,
  • SAB
    tʃhoŋ maŋpu ghjap apati
    बाबाले धेरै व्यापार गरेर
    my father being engaged in business,
  • SAB
    tʃhoŋ maŋpu ghjap tʃhoŋ noŋdilə
    व्यापार धेरै गरे, व्यापार विग्रेर
    he did much business, and it went wrong.
  • SAB
    dhene tʃhoŋo lo ghe kaŋlə
    अनि म आठ वर्ष हुँदा खेरि
    When I was eight years old,
  • SAB
    lu ghe ghaŋla dhene
    आठ वर्षको उमेरमा अनि
    at the age of eight years old, then
  • SAB
    bhulen maŋpu pho
    धेरै झृण लाग्यो।
    he ran into much debt.
  • SAB
    raŋki səmpəti takraŋ
    आफ्नो सवै सम्पत्ति
    All property of ours,
  • SAB
    dhak dzho tʃhoŋ ghjapti dhak dzho
    सवै सकियो, व्यापार गरेर सवै सकियो।
    all finished. Having done business, all was finished.
  • SAB
    dhene bhulen maŋpu pho
    अनि धेरै रिन धेरै लाग्यो।
    He ran into much debt.
  • SAB
    bhulen maŋpu pho dilə dhene ŋa lo ghe ɖhokja kaŋlə
    धेरै रिन लागेर अनि म आठ वर्ष पुग्ने वेलामा
    While my father was running into much debt and I was eight years old,
  • SAB
    dhene ŋa apa ɖhoŋʃuŋ
    अनि मेरो वुवा पनि वित्‍नु भयो।
    my father also passed away.
  • SAB
    apa ɖhoŋdilə
    बुबा वितेर
    Having my father passed away,
  • SAB
    dhene apa ɖhõʃuŋ
    अनि वुवा वित्नु भयो।
    father also passed away.
  • SAB
    ɖhoŋtilə dhene sauki takraŋ ʃum ɖhoŋʃuŋ
    वुवा स्वर्गवास भए पछि सवै साहुहरू समात्‍न आए।
    After having my father pass away, the money-lenders came to seize our
  • SAB
    səu dhakraŋ ʃum ɦoŋtilə ʃuŋ ɦonti metilə
    सवै साहुहरू समात्न आएर पछि, समात्न आईहाले पछि (के गर्ने?)
    As they came to seize our property, what could we do when they came
  • SAB
    ghʏtʃjallə ama kendzja
    सम्पत्ति सरसामान, आमाको गरगहना
    The property, and other things, and ornaments of mother
  • SAB
    dhene norki ʃəʃəpsi
    अनि सम्पत्ति, जग्गा जमिन
    and the property, land
  • SAB
    takraŋ saulə tamsal taŋ
    सवै साहुले दामासाहिले छोडे (लगे)।
    the money lenders took away the property.
  • SAB
    tʃjaŋ ghaŋne
    केही पनि रहेन।
    Nothing was left.
  • SAB
    thapla saru thapsaŋ me tʃjaŋgaŋ me
    चुलोमा डाडुपन्यु भाँडाकुँडा थिएन, केही पनि थिएन।
    There were not even ladles in the fireplace, nothing was in the
  • SAB
    nor rile saulə tʃi ghjap
    सवै सम्पत्ति साहुलाई वुझायौं।
    We gave all properties to money-lenders.
  • SAB
    ŋaraŋ ama taŋ ŋaraŋ ɲiɲi dhene
    मेरी आमा र म हामी दुई जना अनि
    My mother and I then,
  • SAB
    ʃoŋkoŋ jø ʃena naltʃa tʃik
    ढिंडो ओढालेर खानलाई एउटा ताप्के
    a pan was left to make porridge and to eat,
  • SAB
    pa kolsa tapke tʃik
    तिहुन पकाउनलाई एउटा ताप्के (थियो)।
    and a pan was left to make porridge.
  • SAB
    amalə to ʃeʃja ʈak pur tʃik
    आमालाई भात खान एउटा ठूलो कचौरा,
    There was a big bowl for my mother to eat rice.
  • SAB
    ŋaraŋ toʃesə thalin tʃik
    म आँफै भात खानलाई एउटा थाल।
    And a plate for me to eat.
  • SAB
    naka ʃi kherdilə dhene tʃhaplə thʏnʃuŋ
    चार किसिमको सामान बोकेर अनि बगरछाप निस्क्यौं।
    We came to Bagarchhap taking these four things.
  • SAB
    tʃhapkolə dhene ʃumu əu tʃalə dhe
    बगरछापमा काका र सानिमाकहाँ बस्यौं।
    We lived in Bagarchhap with uncle and aunt (mother's younger sister).
  • SAB
    ʃjo ləb du ɦolə ʃuŋ ba
    आउ भनेका थिए, त्यसैले (हामी) गयौं।
    They had called us, therefore we went.
  • SAB
    ɦola ʃuŋdi dhene ŋa
    त्यहाँ गएर अनि म
    Having gone there, I
  • SAB
  • SAB
    tʃhaplə lo tʃu ɖho kja
    बगरछापमा दश वर्ष पुगेको वेलामा
    as I reached ten years old,
  • SAB
    lo tʃju ɖhokja ʃiŋ de jalə
    दश वर्षको उमेरमा खेतमा,
    I worked in the field at ten years old.
  • SAB
    ne ʃjapen bhemthaŋlə re
    करूको बिउ बेङ्थाङ्मा हो ।
    Carrying the seeds of Karu to Bengthangma.
  • SAB
    dha tshatʃoŋ ghjapketi bhemthaŋlə re
    त्यसैले नुनको व्यापार गर्ने ठाउँ बेम्थाङ्मा हो।
    Therefore, the place to trade salt was Bemthan.
  • SAB
    tʃhapne ne khertilə bhemtaŋlə ʃuŋ
    बगरछापबाट करू बोकेर बेङ्थाम गयो।
    I used to go to Bengtham carrying the seeds of Karu.
  • SAB
    bhemtaŋlə tʃha ghjap
    बेङ्थाममा नुन साट्यो।
    I used to barter the salt.
  • SAB
    nedi ɦalə ter
    करूलाई उतै दियो।
    I used to give Karu there.
  • SAB
    tʃha tʃhulalaŋ tʃha khurpu kherdi ɦoŋ tʃhaplə
    नुन यता लियो, नुनको भारि बोकेर बगरछापमा आयो।
    I used to take salt there, and I used to come to Bagarchhap carrying
  • SAB
    kher ɦoŋ erkaŋ tʃhatʃhoŋ ghjap
    बोकेर ल्याएँ। वर्षा भरि नुन ब्यापर गर्थें।
    I used to carry. I used to barter the salt during the rainy season.
  • SAB
    ɦalə nekher tʃhulə tʃhakher ɦalə nekher tʃhulə tʃhakher
    उता करू लग्यो, यता नुन ल्यायो, उता करू लग्यो, यता नुन ल्यायो
    I used to take Karu that side, and take salt this side, and I used to
  • SAB
    er ghaŋ tʃhə tʃhoŋ ghjap
    वर्षा भरी नुन व्यापार गर्थें।
    I used to make the trading of salt during the rainy season.
  • SAB
    ɦerka ʈhik tshimbəraŋ dhene
    वर्षा ठ्याक्क सकिए पछि
    As soon as the rainy season ends,
  • SAB
    tʏnka dhawa tʃiktse ɲitseko ʃiŋ khaŋpalə ghokeko ʃiŋ ɖu
    कार्तिक, मंसिर, पुष एक दुई महिला जति घरमा आवस्यक पर्ने दाउरा टिप्थें।
    I used to collect firewood for about a month needed for home.
  • SAB
    ʃiŋle taŋ ʃiŋ ʈu dhawa ɲitse te honene
    खेतिपाति गर्ने, दाउटा टिप्ने दुई महिना जति घरमा बस्यो, त्यहाँबाट,
    To work in the field, and collect firewood for about two months, and
  • SAB
    dhawa tʃjuipa ʃjarne ɦone ɦala
    दशौं महिना लागे पछि (त्यसपछि)
    as the tenth month begins, then
  • SAB
    dhawa tʃjupalə ɦjaŋ ɦjaŋ
    दसौं महिना फेरी फेरी
    the tenth month, and then,
  • SAB
    tʃhadi roŋmala kher
    नुन चाहिँ तल बेसी
    salt was carried to lower parts.
  • SAB
    ɖhelə ghjapti kju
    चामल सँग साट्दै हिँड्थें।
    I used to walk bartering salt with rice.
  • SAB
    ta ɖhe tʃha khertilə ta
    त्यो चामल नुन बोकेर त्यो (अनि)
    Carrying the rice and salt then,
  • SAB
    besisəhər lepəre
    बेशी शहर आई पुग्थें।
    I used to come down to Besisahar.
  • SAB
    besisəhərne dhene ɦala dhene la tsati tʃha ghjapke tʃha
    बेशीशहर देखि पनि अनि उकालो चढेर नुन साट्ने नुन साट्ने (भन्दै)
    Having climed up Beshisahar, and saying 'Do you like to barter rice
  • SAB
    tʃha taŋ ɖhe ghjap
    नुन र चामल साट।
    and I said, 'Barter the salt'.
  • SAB
    la tsa tsa thur pap
    उकालो चढदा चढदा, ओरालो झर्दा झर्दा
    While climbing up the steep hill and coming down,
  • SAB
    la tsa tsa thur pap pap ʃjakpa ʃi ŋa
    उकालो चढदा चढदा, ओरालो झर्दा झर्दा चार पाँच दिन
    climbing up continuously and climbing down for four or five days,
  • SAB
    tʃha ghjapti ɖhe lə tʃhako
    नुन सँग साट्ने भन्दै नुन चाहिँ
    having said, 'do you like to barter with salt ? and so'.
  • SAB
    ɖhelə ghjap mendʒjorti kherti ʃjaŋma ʃiŋa kherti ghju ɲju
    चामल साटन नपाएर बोकेर चार पाँच दिन हिँडेको अनुभव छ।
    Having not been able to barter the rice with the salt I had
  • SAB
    dhene ɦjonʈe tʃheti dʒheke dʒhorna
    अनि यस्तो गरेर साटन पाए
    Having done like this, if I could barter it,
  • SAB
    tʃhako ɖhelə ghjapke dʒhorna
    नुन चामलसँग साटन पाए
    If I get a chance I could barter salt with rice
  • SAB
    thaptsjatsi ɖhe kerte ɦõ
    बल्ल बल्ल चाम बोकेर आएँ (आउँथें)।
    I would come carrying the rice.
  • SAB
    ta ʈeko jala kherɦoŋ ʃjaŋma ghu
    अनि चामल चाहिँ माथि ल्याएर नौ दिन
    Then, rice having been taken up, it is kept there for nine days,
  • SAB
    ‍ʃjaŋma ŋa ʈuk ghor kere phelaŋ di
    पाँच छ दिन राख्छन्। अनि यो
    or it is kept there five or six days. Than this
  • SAB
    dhene dhi besisəhər jalə tʃhap thulə ʃjaŋma ʈuk ʈukor du
    अनि यो वेशीशहर देखि माथि बगरछाप सम्म छ छ दिन लाग्दो रहेछ।
    then it used to take about six days to take it to Bagarchhap.
  • SAB
    tʃhõ ɖhe kherti ɦoŋ
    व्यापार चामल बोकेर ल्याएँ।
    I carried rice in the trade.
  • SAB
    ɦjaŋ lepʃuŋ
    अनि आइपुग्यो।
    Then I arrived there.
  • SAB
    tʃhaplə lepti ʃjaŋma ɲi ʃum de
    बगरछापमा आएर दुई तीन दिन बस्यो।
    I used to sit in Bagarchhap for two or three days.
  • SAB
    ɦjaŋ tʃha kherti roŋmale ɖho
    अनि नुन बोकेर बेशी तिर झर्‍यो।
    Then I used to walk down to Benshishahar.
  • SAB
    ɦjaŋ marte tʃha kher ɦjaŋ
    फेरि तल नुन बोक्यो फेरि
    Then I carried salt to down to Beshishahar.
  • SAB
    rika dheka roŋpa rika jala kju
    बन त्यसमा तल वेशी बन तिर घुम्यो।
    Then I used to go around the forest.
  • SAB
    tʃhə ɖhe ghjapsa tsəl ti ghju
    नुन चामल (सँग) साट्न खोजेर हिँड्यो।
    I used to seek to barter salt for rice.
  • SAB
    ʃjakma ʃi ŋa ko re
    चार पाँच दिन घुम्यो।
    I used to reach there in four or five days.
  • SAB
    ɦjaŋ tʃhako ɦjaŋ ɖhelə ghjap ɦjaŋ ɦoteraŋ
    अनि नुन चाहिँ अनि चामलमा साट्यो, अनि त्यस्तै (किसिमले)
    Then I bartered the salt with rice and in the same way
  • SAB
    ɦjaŋ kherte ɦoŋ tʃhaplə
    फेरि बोकेर ल्यायो बगरछाप(मा)।
    then I carried it to Bagarchhap.
  • SAB
    ɦenʈe khuŋ kaŋ tʃha kherti
    यस्तै हिउँद भरि नुन बोकेर
    In this way, carrying salt during the winter,
  • SAB
    tʃhə mala kher ɖhe jala kher mala tʃha kher jala ɖhe kher
    नुन तल बोक्यो, चामल माथि बोक्यो, नुन तल चामल माथि।
    I carried the salt down to Beshishahar, and rice to up to Bagarchhap,
  • SAB
    ɦjaŋdi dhukpu dʒhuŋʃuŋ
    बेसरी दुख पाएँ।
    I had many hardships.
  • SAB
    lo tʃune ɦalə setʃe to meti
    दश वर्ष देखि उता खानै नभएर
    Because of lack of food after I was ten years old,
  • SAB
    ghondzə ghoela me sedze to me
    लगाउनलाई लुगा छैन, खानलाई खाना छैन।
    and there was no clothing to wear, and no food to eat.
  • SAB
    pe tukpu ɲjaŋʃuŋ ɦjaŋderaŋ
    यसैगरी वेसरी दुख पाएँ।
    In this way, I suffered many hardships.
  • SAB
    ɦonʈela lo tʃɯni tʃjapke thu ŋa ɦonʈe tsedi
    यसै गरेर बाह्र अठार वर्ष सम्म मैले यसै गरेर
    Having done like this, having done the same for twelve or eighteen
  • SAB
    tukpu tseba ta
    यस्तै दुख गरें।
    I endured the hardship.
  • SAB
    erka tʃha tʃhoŋ ghjap
    वर्षामा नुन ब्यापार गरें।
    I traded the salt in the rainy season.
  • SAB
    ghuŋga ɖhe tshoŋ ghjap
    हिउँदमा चामल व्यापार गर्थें।
    I used to trade the rice in winter.
  • SAB
    dhana ɲitse dhawa ɲi tshoʈi kolə ʃiŋ ʈu
    दुई महिना दुई तीन महिना छुट्टीमा दाउरा टिप्थें।
    I used to collect firewood for two or three months at leisure.
  • SAB
    ʃiŋ ljakatse ɦonʈe
    खेतको यस्तै काम पनि गरें।
    I also worked in the field.
  • SAB
    tʃedilə lo tʃjakpe thu
    यस्तै गरेर अठार वर्ष सम्म
    Doing like this for eighteen years,
  • SAB
    lo tʃjapke ɦalə ɦjaŋ dhene ɦjaŋ
    अठार वर्ष पछि अनि फेरि
    after eighteen years again
  • SAB
    ti tam timaŋ neʃa kola
    यो कुरा तिमाङ् भन्ने ठाउँमा
    in a place called Temang, this thing,
  • SAB
    tʃhjaŋ tʃoŋ tʃe man ɲi ɲi tʃhjaŋ tʃhoŋ tʃedi loʃum ʃi teba
    भट्टि व्यापार गरेर आमा र हामी दुईजना तीन चार वर्ष बस्यौं।
    having run a small inn, we lived there for three or four years.
  • SAB
    tʃhjaŋma tʃhedi ɦone ɦala ɖãphelə deba
    भट्टि गरेर त्यहाँ बाट डाँफेमा बसें।
    Having run the inn, we lived in Danphe.
  • SAB
    ɖãphe nesə khola phu tʃik jøbəre
    डाँफे भन्ने ठाउँमा एउटा ओढार छ।
    There is a cave in a place called Danphe.
  • SAB
    ɖãphe nesə khola phu tʃik jøbəre
    डाँफे भन्ने ठाउँमा एउटा ओढार छ।
    There is a cave in a place called Danphe.
  • SAB
    ɦola ɦjaŋ siklesne ɦola ɖhakre ɦoŋ kere
    त्यहाँ पनि सिक्लेस बाट ढाकरेहरू आउँछन्।
    The porters from Sikles come there.
  • SAB
    ɖhakere ɦoŋ dilə ɖhakre rile ɖhene ɦola
    ढाक्रे आएर सवै ढाक्रे अनि त्यहाँ
    Having the porter come, all porter came there.
  • SAB
    basako ɖhãphe phu naŋla
    बासको डाँफेको ओढार भित्र
    The porters lived in the cave of Danphe,
  • SAB
    dhene ɲie ara tʃoŋge ɦola te
    अनि हामी पनि रक्सी बेच्न त्यहिं बस्थ्यौं।
    and then we also lived there
  • SAB
    ŋako amako phu naŋlə de tilə ara tʃoŋke
    म (र) आमा ओढार भित्र बसेर रक्सी बेच्ने।
    my mother and I used to sell wine living in the cave.
  • SAB
    ŋako tʃhap jala ara keke
    म चाहिँ बगरछापबाट रक्सी ओसार्ने।
    I used to carry wine from Bagarchhap.
  • SAB
    ara keke
    रक्सी ओसार्ने।
    Carry wine.
  • SAB
    ʃjaŋma tʃhjame ara keke
    दिन दिनै रक्सी ओसार्ने।
    Carry wine daily.
  • SAB
    lo tʃik ɦolə teba ɖãphelə
    डाँफेमा त्यहाँ एक वर्ष जति बस्यौं।
    We lived in Danphe for about a year.
  • SAB
    ara tʃhoŋ tshedi ɦoneni dhene
    रक्सी व्यापार गर्‍यौं, त्यहाँबाट अनि,
    We did the trade of wine, and then from there,
  • SAB
    ɦoneni ɖãphene ɦalə
    त्यहाँबाट डाँफे देखि
    from there, from Danphe,
  • SAB
    da sikles miki
    त्यहाँ सिक्लेसको मान्छेले
    a man from Sikles there said to us,
  • SAB
    khe turu teti tʃi dʒheke dhukpu ɲju
    तिमीहरू यहाँ बसेर के गर्ने, दुख पाईन्छ।
    you will suffer many hardships living here.
  • SAB
    sikleslə sjo
    सिक्लेसमा आउ।
    Come to Sikles.
  • SAB
    sikleslə tʃhjaŋ ara dʒhena
    सिक्लेसमा जाँड रक्सि (व्यापार) गरे
    If you sell the wine in Sikles,
  • SAB
    dʒheke mi me
    गर्ने मान्छे छैनन्।
    as there is no man to do this,
  • SAB
    tʃhoŋ maŋbu dʒhuŋkəre
    व्यापार धेरै हुन्छ ।
    business will be good there.
  • SAB
    ara ɦjaŋdi kju kere
    रक्सी वेसरी बिक्रि हुन्छ।
    Much wine will be sold.
  • SAB
    ɦolə ʃjo nedi sikleslə ʃoŋ
    त्यहाँ आउ भनेर सिक्लेसमा गयौं।
    As he said, 'Come there', we went there.
  • SAB
    pokhrake ŋjalə sikles gaũ neke kola
    पोखरा माथि सिक्लेस भन्ने ठाउँमा
    In a place called Sikles just above Pokhara,
  • SAB
    ɦola loʃi tʃjaŋma dʒhe
    त्यहाँ चार वर्ष भट्टि गर्यौं।
    we sold wine there for four or five years.
  • SAB
    tʃhjaŋma tʃhedi ŋa ʃiŋ ʃjaktaŋ tʃeme ŋa ʃiŋ ɖhukəe
    भट्टी गरेर मैले दिन दिनै दाउरा टिप्थें।
    Having sold wine, I used to collect firewood.
  • SAB
    ɦonʈe tʃeti lo ʃi ɦola teba
    यस्तै गरेर चार वर्ष त्यहाँ बसें।
    Having done this, I lived there for four years.
  • SAB
    dhukpu ɲjoʃuŋ da lo
    दुख पाएँ अनि वर्ष
    I suffered many hardships and then
  • SAB
    keni ɦalə ŋa
    जन्मै देखि म
    since I was born, from childhood
  • SAB
    ʃedze to metilə ŋa dukpu ŋjaŋsuŋ
    खानलाई भात नपाएर मैले दुख पाएँ।
    I suffered hardships because I did not get food to eat.
  • SAB
    ta aba aba ɖhuŋkəe ki tʃedilə ta
    अब बुबाले स्वर्गवासी बा ले गर्दा अब
    Because of father who passed away, now
  • SAB
    tʃhoŋ meghjap ghu ghjaplə dhene da
    हुने नहुने व्यापारहरु गरेर अनि अब
    as he did good and bad business, and then,
  • SAB
    nor kasjo rile miləʃjor
    सम्पत्तिमा सवै राम्रो चिज अरूकोमा पुग्यो (फुस्क्यो)।
    all ancestral properties were shifted to others' hands.
  • SAB
    ghju ʃjorre matʃho miki bulen po
    धन सम्पत्ति गएर पनि अझै रिण लाग्यो।
    All properties were confiscated, and in addition we ran into debt.
  • SAB
    bhulen pho tilə dhene ʃərpəsi rile kherʃuŋ
    रिण लागेर सम्पत्ती (सवै) अरू (मान्छे)ले लगे।
    Having run into debt, other people took it.
  • SAB
    dhene ŋaraŋ
    अनि म नै
    Then, I in particular,
  • SAB
    ɦenʈe tʃeti lo ghen ɦalə dukpu ŋjuʃuŋ
    यसै गरेर उमेर बढ्दै दुख पाएँ।
    I suffered hardships as I grew up.
  • SAB
    ɦotiraŋ re ŋaki lekako
    यस्तै हो मेरो काम चाहिँ।
    My work is like this.
  • SAB
    əni ta ʃjamla dhene
    अनि त्यसपछि अनि
    Then after that then,
  • SAB
    dhene aʃjaŋ dhordze ɖənʈuk neke tʃik
    अनि झोर्जे डन्टुल भन्ने एकजना मामा
    my maternal uncle called Dhorje Dantul said,
  • SAB
    dhene ŋalə khe dhuru mate jalə loʃuŋ
    अनि मलाइ त्यहाँ नबस माथी फर्केर आउ,
    then he said), 'Don't live there, come up returning from there'.
  • SAB
    tʃemelə raŋ ʃjo
    चामेमै आउ।
    Come to Chame.
  • SAB
    ta sər phəsija ʃiŋja
    अनि तिम्रो चल अचल सम्पत्ती
    Your property, land and others,
  • SAB
    tʃhu lə lo tʏ tʃhaŋʃuŋ
    अब फिर्ता लिने बेला भयो।
    it is time to take it back.
  • SAB
    ta tʃhulə ʃiŋ lo dze du
    अब यता खेतहरू फर्कला जस्तो छ।
    Your field is likely to return.
  • SAB
    ta loʃjo ləbdilə mi laŋkelə tsaŋ du sikleslə
    अव फर्केर आउ भनेर मान्छे लिन पठाएछन् सिक्लेस्मा।
    He sent some men to take us from Sikles to Chame.
  • SAB
    dhene ɦjaŋ ɦjalə lo joŋ
    अनि त्यहाँबाट फर्केर आयौं।
    And we came there, returning from there Sikles.
  • SAB
    siklesne tʃhulə lo
    सिक्लेसबाट यता फर्क्यौं।
    We came from Sikles from here.
  • SAB
    dhene jul‍ə lo tʃemelə lo
    अनि फर्क्यौ, गाउँमा फर्क्यौं।
    Then we returned, we returned to village.
  • SAB
    tʃemelə lo dilə ʃjaŋma twiktinlə
    चामेमा फर्केर सत्र दिनमा
    Having returned to Chame, in seventeen days,
  • SAB
    ʃiŋja loʃuŋ
    खेतहरू फिर्ता पाएँ (फर्क्यो)।
    the fields were returned.
  • SAB
    ʃiŋja lodilə
    खेतहरू फिर्ता पाएर
    Having got back the field,
  • SAB
    dhene ʃiŋja tap
    अनि खेतहरू रोपें।
    we planted rice in fields.
  • SAB
    phelaŋ dhene ŋa mi dʒeho ɦjaŋ
    अनि फेरि अनि मेरो जिन्दगि चाहिँ
    And as for my life,
  • SAB
    tʃhapne tʃhin ɖhoma nekekometʃeko tʃhe terʃuŋ asjaŋki
    बगरछाप बाट छिन ढोमा भन्ने त्यो सँग विवाह चाहिँ गराइदिए मामाले।
    my mother arranged my marriage with a woman named Chhin Dhoma from
  • SAB
    mitʃe tʃedilə dhene maɖalə de
    विवाह गरेर अनि माढामा बस्यौं।
    After getting married, we lived in Madha.
  • SAB
    siŋ siŋja tap
    खेत खेतहरू रोप्यौं।
    We planted the fields.
  • SAB
    maɖalə ulkaŋ ŋeke ɲetuŋ ʃa ulkaŋ
    माढामा करू चुट्ने ठाउँ(मा) करू चुट्ने ठाउँ उल्काङ्
    In Madha, there was a threshing place in Ulkyang,
  • SAB
    dzhumsa ulkaŋ jøbəre
    मान्छे भेला हुने पनि त्यही उल्काङ् (मा) हुन्थ्यो।
    it was also the place to gather people.
  • SAB
    ulkaŋ naŋla dhene
    अनि उल्काङ् भित्र
    Inside the threshing place,
  • SAB
    bəkari kjorti ɦola teba
    भकारीले बारेर त्यसमा बस्यौं।
    we lived there by fencing with a basket for storing grains.
  • SAB
    lo ɲitʃe ɦenʈe tʃeti teba
    करिव दुई वर्ष यसो गरेर बसें।
    I lived like this there for two years.
  • SAB
    ɦone ʃjamla
    त्यस पछि
    After that,
  • SAB
    dhene ʃiŋ lo tʃik tʃe
    अनि खेत करिव एक वर्ष
    for about a year, the field was planted.
  • SAB
    siŋ taŋ ghjuptʃja ru
    काठ र घरबनाउने सामानहरू जम्मा गरें।
    I collected the wood and things to build houses.
  • SAB
    ɦone lo ɲi tse ŋelə
    त्यहाँ बाट करिव दुई वर्ष अगाडि
    For two years since then,
  • SAB
    ɦjulkha ɲilə gwar laŋ
    दुईओटा गाउँलेहरूलाई गुहार मागें।
    I asked for help with the villagers.
  • SAB
    tə gwar laŋ delə khaŋpa ghjap
    अब गुहार मागेर घर बनाएँ।
    I built the house by asking for help.
  • SAB
    ta khaŋpa ghjap thoktʃe tʃik pa
    अब एक तले घर बनाएँ।
    I built a one-storeyed house.
  • SAB
    thoktʃe ɲipa jøbəre ɲela khaŋpako
    दुई तले थियो पहिला घर चाहिँ।
    There was a two-storeyed house before.
  • SAB
    khaŋpa ɲi dak rulʃuŋ
    (पुरानो) घर सवै कुह्यो।
    The old house was decayed.
  • SAB
    tak luk pəre
    (कुहेको घरलाई) सवै भत्काएँ।
    I dismantled the decayed house.
  • SAB
    thok tʃe tʃikpalə pəp thoktʃe tʃik ghjap
    एकतलेमा झारें, (त्यसमा) एक तले बनाएँ।
    I built it, a one storeyed house.
  • SAB
    dha dhene ɦola te ʃeŋlo taŋ ti dhene
    अब त्यहिँ बस्यौं, खेति पाति काम गरेर अनि,
    Having engaged in farming, we lived there.
  • SAB
    ɦonʈe tʃeti maŋpu tukpu ɲjuʃuŋ
    यसो गरेर धेरै दुख पाएँ।
    I had suffered doing like this.
  • SAB
 Collection Gyalsumdo Project
Time: 
14 June 2012
Contributing Executive Producer: 
Kristine Hildebrandt
Contributing Narrator: 
Norbu Lama
Contributing Cameraperson: 
Shunfu Hu
Contributing Editor: 
Tiffany Downing
Publisher: 
Tibetan and Himalayan Library